24/1/2008 - ISPANAKLI VE PIRASALI GÖZLEMELER
Blogumda zaman zaman size beni alıp eski günlere götüren bazı tariflere yer veriyorum biliyorsunuz.
Bu gözleme tarifleri de bunlardan bazıları.
Annem eskiden evlerimiz sobalı iken bize pazar sabahları soba üzerinde ıspanaklı ve pırasalı gözleme yapardı.
Pişer pişmez üzerine yağ sürer sonra afiyetle yerdik.
Eğer ıspanaklı ya da pırasalı gözleme harcı hamurdan önce biterse kalan hamurdan birer servis tabağı büyüklüğünde boş lavaş ekmekleri pişirirdi.
Biz bu ekmeklere ''Ananemin ekmeği'' derdik, hala da öyle deriz.
Çünkü rahmetli ananem; Konya'nın Kadınhanı ilçesindeki o geniş avlulu evinde bazı sabahlar saman ile tutuşturduğu kerpiçten yapılma ocağında sac üstünde bu gözleme ve ekmeklerden pişirirdi.
Ananem hamuru açar, annem sac üstünde pişirir, pişenleri oklavası ile çevirir ve sıcakken üzerine tereyağı sürmesi için yine oklava üzerinde teyzemlere ya da büyük kuzenlerime uzatırdı.
Bu arada başka bir ocakta geniş bir tencere içinde patates haşlanır ve haşlanmış patatesler bu yağlanmış ekmeklerin içine dürüm yapılarak yenirdi.
Biz çocuklar yalnızca tuz serperken patateslerin üzerine büyükler pul biber de serper ve bazen içine kuru soğan da koyarlardı dürüm yaparken.
Hepimiz elimize bir dürüm alır ve hem yer hem oyunlarımıza devam ederdik.
Bu ekmekler haftalık olarak yapılır, sıcakken yenilen yenilir, fazla yapılanlar da temiz sofra bezlerine sarılarak başka öğünlerde yemeklerin yanında yenmek için buzdolabında saklanırdı.
Biz bu ekmeklerin soğumuş haline de meşhur Konya süzme yoğurdu sürüp yerdik akşamüzerleri acıktığımızda;üzerine nane, tuz ve pul biber serperek...
Bazı tad ve kokular beni hep eski güzel günlere götürüyor, bunları yazmadan duramadım...
Cumartesi günü annemlerde toplanarak tatlı aşure, çerkes aşuresi (natıfıps) ıspanaklı gözleme ve pırasalı gözleme yaptık.
Artık ne avlulardaki kerpiç ocaklar ne de sobalar olduğundan artık gözlemelerimiz teflon tavalarda pişiyor ama yine de özledikçe anneme yaptırmaya devam ediyor ve hala o eski tadları arıyoruz.
Annemin tatlı aşuresinin şimdilik sadece resmini koydum, çünkü aşure tarifini bu haftasonu kendi evimde aşure pişirdiğimde yazmak istiyorum.
Şimdilik sadece ıspanak ve pırasalı gözlemelerin tarifleri var bu yüzden.
Hamur için;
3 Su bardağı un
1 Paket yaş maya
1 Tatlı kaşığı tuz
Ispanaklı harç için;
1/2 Kilo yıkanıp, ayıklanmış ve doğranmış ıspanak (yalnızca yaprak kısımları)
2 Tatlı kaşığı pul biber
1 Tatlı kaşığı tuz
3 Yemek kaşığı sıvı yağ
Pırasalı harç için;
1/2 Kilo yıkanıp, ayıklanmış ve küçük küçük doğranmış pırasa (yalnızca yeşil kısımları)
2 Tatlı kaşığı pul biber
1 Tatlı kaşığı tuz
3 Yemek kaşığı sıvı yağ
Yapılışı;
Hamur malzemeleri geniş bir kapta ılık su ile karıştırılarak 30 dakika mayalanmaya bırakılır.
Bu arada ıspanaklı ve pırasalı harçlar ayrı ayrı hazırlanır.
Malzemelerin tamamını karıştırmadan önce dikkat edilmesi gerek püf nokta ıspanak ve pırasaların tuz ile ovularak öldürülmesi ve daha sonra yıkanmasıdır.
Yıkanmış ıspanak ve pırasalar ayrı ayrı pul biber, tuz ve sıvı yağ ile karıştırılarak börek harçları hazırlanır.
Mayalanmış hamurdan yumurta büyüklüğünde parçalar alınır ve oklava yardımıyla tabak büyüklüğünde açılır.
Açılan hamurların bir tarafına istenilen harçtan konularak; tıpkı çiğ börek kapatır gibi yarım daire şeklinde kapatılır.
Ve önceden ısıtılmış sac ya da teflon tavada arkalı-önlü pişirilir.
Sıcakken margarin ya da tereyağı ile yağlanır.
Eğer hamurunuz artarsa ananemin ekmeklerinden yapmayı unutmayın...
| 
