27/11/2009 - HALWONE VE HUZURLU BİR BAYRAM..

Annem kendi gençliğinde dedemin kurban kestiği yere büyük bakır leğenlerle ''şelame ve haluj '' götürdüklerini anlatır hep. Ananem erkenden kalkar leğenler dolusu ''şelame ve haluj'' yaparmış.
Annem ve teyzem de erkenden kahvaltı bile yapmadan kurbanlarının yanına giden erkeklere sıcak ''şelame ve halujları'' götürürler...miş. Bazı geleneklerimiz unutuluyor. Ben de buna karşı durmak için elimden geldiğince bir şeyler yapmaya çalışıyorum. Geçen yıl eşim kurban eksmeye giderken ona bir sepet ''şelame'' verip orada kendisi ile birlikte sıra bekleyen insanlara ikram etmesini rica etmiştim. Niyetim bu sabah da ''şelame'' yapıp göndermekti. Ancak dün gece saat 01.30 civarlarında aniden kalkıp, ''şelame'' yerine bu ''halwone'' leri yaptım.

Eşim çok sevdiği için yapmak istedim. İlk seferinde bu kadar güzel kabarmasını beklemiyordum ama çok güzel oldu. Şu anda bir sepet içinde kurban kesim alanının yolunu tuttular.

Allah hepimizin kurbanlarını kabul etsin dilerim.
Ve dilerim kurban kesebilenler etlerini derin dondurucularında stok yapmak yerine ihtiyaç sahipleri ile paylaşırlar. Bence kurban bayramı bir vicdan ve merhamet bayramı...

Çatlayacak kadar et yiyerek kolesterollerimizi zıplatmak yerine, yılda sadece bir kez evine et girebilenleri sevinçten zıplatmalıyız bence:) HERKESE İYİ BAYRAMLAR

HALWONE

Malzemeler

3 Su Bardağı ılık süt

1/2 Su bardağı sıvı yağ

1 Yemek Kaşığı toz maya

1 Tatlı Kaşığı toz şeker

1 Tatlı Kaşığı tuz

1 Yumurta

Aldığı kadar un (Yaklaşık 1 Kg)

Yapılışı

Toz maya ılık süt içinde eritilir. İçine sıvı yağ, toz şeker, tuz, yumurtanın akı ve aldığı kadar un katılarak, kulak memesi kıvamında bir hamur elde edilir.

Bu hamur üzeri kuru, temiz bir örtü ile kapatılarak, oda sıcaklığında 30.Dakika mayalanır ve kabarması beklenir.

Kabaran hamur mandalina büyüklüğünde parçalara bölünür.

Bu parçalar elle silindir şekline getirilir ve daha sonra iki ucu birleştirilerek halka şekli verilir.

İsterseniz bu iki silindiri saç örgüsü gibi birbirine dolayarak uzun halwoneler de yapabilirsiniz.

Halwoneler yağlanmış fırın tepsisine dizilir, üzerlerine yumurta sarısı sürülür  ve önceden ısıtılmış fırında 200 derecede pişirilir.

Yemeğinizin yanında ekmek olarak yiyebileceğiniz gibi, kahvaltıda ya da çayın yanında da yiyebilirsiniz.

8/12/2008 - ŞELAME (LOKUM HALİWE)

10/9/2008 - PATATESLİ BULGUR KÖFTESİ

Ramazan Ayının beşinci  günü iftar için ne yapsam diye düşünürken tarif arşivlerimde patatesli bulgur köftesine rastladım.
Tarifi www.portakalagaci.com adresinden almışım.
Burada tariften Ananemin patatesli bulgur köftesi diye bahsediliyor.
Bu nedenle yemeğin bir çerkes yemeği olabileceği ihtimalinden yola çıkarak heyecanla yaptım.
Başlamadan önce gözüm korkmuştu ama sandığım kadar zor olmadı.
Patatesleri soyup küp şeklinde doğrayarak haşladığım için haşlanıp ezilmesi uzun sürmedi.
Bir de ben bulguru yoğururken tariftekinden farklı olarak un değil irmik kullandım çünkü kayınvalidem de içli köfte yaparken un yerine irmik kullanıyor ve irmikle yoğurulan köfte haşlanırken dağılmıyor.
Başladıktan 1 saat sonra yoğurmanın da yapmanın da zor olmadığını  gördüm ve bu sürede 30 adet köftem hazırdı.
Köftelerin 15 tanesini çok kısa süre haşlayarak derin dondurucuya attım ve pazar günkü iftar davetimde mikrodalga fırında ısıtarak servis yaptım.
Diğer 15 köfteyi ise tarifteki gibi 13-15 dakika haşladım ve eritilmiş tereyağı ve sarımsaklı yoğurt ile servis yaptım.
İçli köfteyi ve psihaliveyi çok seven eşim için ikisinin karışımı değişik bir lezzet oldu.

Tarifin orjinaline aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

http://www.portakalagaci.com/oburcuk/2006/04/anneannemin_pat.html

26/2/2008 - DELEN # PORSELEN DEMLİK ÇAY SAATİ ETKİNLİĞİ 16 #

Porselen demlik çay saati etkinliğinin bu defaki ev sahibi; papatya68 adlı blogun sahibi Sevgili Aynur Hanım.

Öncelikle kendisine beni bu güzel etkinliğe davet ettiği için teşekkür ediyor ve kendisine bu etkinlikteki ev sahipliğinde kolaylıklar diliyorum.

Ben bu etkinliğe bir çerkes böreği olan delen ile katılmak istedim.

Delen farklı çerkes boyları arasında farklı iç malzemeleri ve farklı isimlerle yapılan bir tür börek.

İçine et ya da kıyma konularak yapılanına fıççın ya da fıtçın denilirken; benim bildiğim şekli ile patates konularak yapılanına delen deniyor.

Bu isim böreğin üstündeki hamurun ortasına açılan delikten geliyor.

Bu delik sayesinde alttaki hamur ve iç malzeme daha iyi pişiyor ve oluşan buhar bu delikten tahliye ediliyor.

Böylece hamurun ıslak ya da iç malzemenin çok sulu olması önleniyor.

Şimdi gelelim malzemelere ve tarife;

Malzemeler;

Hamuru için;

2 Su Bardağı süt

1 Paket instant maya

1 Çay kaşığı tuz

1/2 Su Bardağı sıvı yağ (Et ile yapılırsa sıvı yağ kullanırsa daha hafif oluyor, ancak patates zaten hafif bir malzeme olduğu için dilerseniz 1/2 su bardağı eritilmiş tereyağı kullanabilirsiniz, böylece daha lezzetli olur, ancak ben yine de sağlıklı olanı seçip sıvı yağ kullandım.)

Aldığı kadar un

İçi için;
7-8 Orta boy, haşlanmış patates

2 Orta boy kuru soğan

1/2 Çay bardağı sıvı yağ

1 Çay kaşığı tuz

1 Yemek kaşığı kırmızı toz biber ya da pul biber

Üzerine sürmek için;

1 Yumurtanın sarısı

Yapılışı;

Maya ılık süt içinde eritilir.

Derin bir yoğurma kabında tuz ve aldığı kadar un ile karıştırılarak çok sert olmayan bir hamur yoğurarak mayalanmaya bırakalım.

Diğer yanda  bir tavaya sıvı yağ ve doğranmış soğanları alarak biraz kavuralım.

Soğanlar pembeleştiğinde;çatal ya da püre aleti ile ezilmiş patatesleri de tavaya ekleyelim ve kavurmaya devam edelim.

Tuz ve pul biberi ilave ederek ocağı kapatalım.

Mayalanan hamuru ikiye bölelim.

Bir yarısını tepsimizin büyülüğünden biraz daha büyük açarak yağlanmış tepsiye döşeyelim.

İlk kat hamurun üzerine patatesli harcın tamamını yayalım.

Kalan hamuru da yine tepsimiz büyüklüğünde açalım.

Harcın üzerini bu hamurla örtmeden hamurun ortasını oklava ile delerek 5-6 santimetre çapında bir hava deliği oluşturalım.

Ve hamurun ikinci parçasını da harcın üstüne kapatalım.

Alttaki daha büyük hamurun kenardan sarkan parçalarını üstteki hamur ile örer gibi birleştirerek böreğin kenarlardan hava almasını ve dökülmesini önleyelim.

Üzerine fırça yardımı ile yumurta sarısını sürelim ve çatalla çizikler atarak hamura şekil verelim.

Önceden ısıtılmış fırında 170 derecede 30-35 dakika pişirelim.

12/7/2007 - ŞIPSI-PASTE

ŞIPSI-PASTE

Kafkas mutfağının en seçkin örneklerinden biridir şıpsı-paste.

Biz çerkesler için sofraların baştacıdır.

Önemli bir misafir ağırlayacağımızda yaptığımız, yapımı biraz zahmetli gibi görünse de yerken tadına doyamadığımız bir yemektir.

Ailece bir araya geldiğimizde sık sık yapmaya çalışırız.

Hem kayınvalidem hem de annem çok güzel yaparlar bu yemeği.

Önceki gün akşam kayınvalidem şıpsı yapıp getirdi bize, bana da tarif ederek pastesini yaptırdı.

Bugüne kadar yapımına kesinlikle yanaşmadığımı bu yemeğin aslında kolayca yapabileceğim bir yemek olduğunu görünce bu kez kendim yaptım.

Pastemiz bol miktarda kalmıştı ancak şıpsı bitmiş yemeğin sadece etleri kalmıştı, ben de bu nedenle dün akşam ilk şıpsı denememi gerçekleştirip bu işe ilk adımımı attım.

En kısa zamanda tamamını kendim yaparak diğer yemekler kadar çerkes yemeklerinde de iddialı olduğumu göstermeyi planlıyorumJ

Ondan sonraki ilk hedefim de gubate yapmak olacakJ

Yukarıdaki resim görülen sulu yemek biz çerkeslerin kullandığı isimle şıpsı; yani çerkes tavuğu.

Pasta tabağında servise sunulan ise; paste.

İkisi birlikte yeniyor.

Pasteden bir parça alıp şıpsıya batırıyor ve yiyorsunuz.

Eskiden yani ailemizin daha kalabalık olduğu zamanlarda şıpsı ortaya büyük bir tepsi içinde getirilir, paste de bu resimdeki gibi parçalar halinde tepsinin kenarına dizilerek servis edilirdi.

İsteyen paste sıcakken içine çerkes peyniri gömerek, peynirin pastenin sıcaklığı erimesini sağlar ve pasteyi öyle yerdi.

Eskiden paste elle yenir, yenirken ceviz büyüklüğünden bir parça kopartılr, baş işaret ve orta parmak ile tutularak tepsi üzerinde minik bir piramit şekli verilir ve bu piramit şeklindeki paste parçası şıpsıya batırılarak yenirdi.

Ama günümüzde yemek daha ziyade masalarda yendiğinden sunum artık şıpsı yemek tabaklarında, paste de herkese ayrı birer pasta tabağında sunuluyor ve herkes bu yemeği yemek için kaşık kullanıyor.

İsterseniz pasteyi yoğurduktan sonra bir kaba bastırıp, kalıp çıkarabilir ve dilimleyerek de servis yapabilirsiniz.

Aslnda şıpsı servis edilirken üzerine çerkeslerin şıbjıdağ dediği yağ, soğan ve pul biberin birlikte kavrulmasından elde edilen sos dökülür. (Ben acı olmasını istemediğim için tabağıma almadım)

Dilerseniz yanında yoğurt yiyebilir ya da ayran içebilirsiniz.

Ben servis önerisi olması açısından ikisini birlikte resimlerim, yani birlikte yemeniz şart değilJ

Şimdi gelelim şıpsı-paste yapımına;

Malzemeler;

Tavuğu için;

1 bütün tavuk

1 Çay kaşığı Tuz

1 Büyük baş sarımsak

Sarımsağı dövmek için ayrıca 1 tatlı kaşığı tuz

Şıpsı için;

2 Adet orta boy kuru soğan

1 Çay bardağı sıvı yağ

1 Tatlı kaşığı pul biber

5 Yemek kaşığı un

Paste için;

2 Su bardağı pilavlık bulgur               (Bazı yörelerde paste mısır unu, irmik ya da pirinç kullanılarak da yapılıyor. Yemeğin aslı Kafkasya’da darı kullanılarak yapılırmış, benim ailem sürgün sonrası Konya’ya yerleşen çerkeslerden. Bu nedenle biz Anadolu’nun diğer bazı yerlerindeki çerkesler gibi paste yapımında pilavlık bulgur kullanıyoruz)

1 Çay kaşığı tuz

4 Su bardağı sıcak su

Yapılışı;

Tavuk yıkanır, ayıklanır, derisi yüzülür ve parçalara ayrılır.

1,5 litre su ve 1 çay kaşığı tuz ilavesi ile iyice yumuşayıncaya kadar haşlanır.

Haşlanmış tavuk derince bir kaba alınır.

1 Tatlı kaşığı tuz ile birlikte dövülen bir baş sarımsak, suyu süzülmüş tavuk  ile iyice karıştırılır.

Derin kabın kapağı kapatılır ve arada bir karıştırarak sarımsak ve tuzun et tarafından iyice emilmesi sağlanır.

Bu işlemi şıpsı yapımına başlamadan yaklaşık 1 saat önce yapmak etin tuz ve sarımsağı iyice emmesini sağlamak için uygun olur.

Tavuklar ayrı bir yerde beklerken, derin bir tencerede rondodan geçirilmiş kuru soğanlar ile sıvı yağ birlikte kavrulmaya başlanır.

Soğan biraz sararıp, yumuşayınca pul biber ilave edilir.

1-2 kez karıştırdıktan sonra bu karışıma tavuğu haşlamak için kullanlan 1,5 litre et suyu ilave edilip kaynamaya bırakılır.

Et suyu kaynarken ayrı bir kase içinde 1su bardak soğuk  ile 5 yemek kaşığı un karıştırlararak ezilir.

Koyu tarhana çorbası kıvamına getirilen bu karışım tencerede kaynamakta olan et suyuna yavaş yavaş eklenir.

Eklenirken karıştırılarak topaklaşması önlenir.

10-15 dakika kaynatılır.

Kaynamaya başlayınca sarımsak sosu içinde bekletilen tavuk etleri şıpsıya ilave edilir.

1 taşım daha kaynatılır.

Paste yaparken ise; sıcak su derin bir tencere içinde ocağa konur ve tuz ve yıkanmış bulgur ilavesi ile kaynamaya bırakılır.

15-20 dakika kısık ateşte kaynayan bulgurun cıvık bir hamur kıvamına gelmesi beklenir.

Pişince ocaktan alınır ve belağı denilen kalın ve büyük tahta spatula ile ile kıvama gelene kadar yoğurulur.